Βαρύτητα | Γιατί μπαμπά;

Βαρύτητα

 

 

Πόσο ζυγίζω στη Σελήνη; Στον Δια; Πάνω σε μια μαύρη τρύπα;

Ο Νεύτωνας πριν από 350 χρόνια διατύπωσε το νόμο της παγκόσμιας έλξης σύμφωνα με τον οποίο οποιοδήποτε σώμα διαθέτει μάζα, ασκεί μια μυστηριώδη εξ αποστάσεως βαρυτική δύναμη σε οποιοδήποτε άλλο αντικείμενο διαθέτει μάζα. Μάλιστα μπορούμε να αντληθούμε τη σημασία του αν θυμηθούμε το ρητό που διατύπωσε ο διάσημος Άγγλος θεωρητικός Φυσικός Dirac που έλεγε ότι : “Λόγω της Βαρυτικής Δύναμης, το πιο μικρό λουλούδι μπορεί να ασκήσει δύναμη στο πιο μακρυνό αστέρι”. Στη πράξη, ο Νόμος της παγκόσμιας έλξης έχει πάρα πολλές εφαρμογές αφού πέραν του ότι μας επέτρεψε στο παρελθόν να ζυγίσουμε τη γη και τον ήλιο, πρόσφατα έπαιξε ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στη κοσμολογία και τη θεωρία Big Bang.

 

Σε αυτό το άρθρο θα χρησιμοποιήσουμε τον νόμο της παγκόσμιας έλξης για να βρούμε πόσο θα ζυγίζαμε στη Σελήνη. Αρχίζοντας ας διατυπώσουμε τον τύπο του:

 

Έστω ότι έχουμε δύο βαριά αντικείμενα με μάζες m1 και m2 αντίστοιχα . Η δύναμη που ασκείται μεταξύ τους θα είναι :

 

F=\frac{Gm_{1}m_{2}}{R^2}

 

Όπου m1 και m2 οι μάζες των αντικειμένων, R η απόσταση μεταξύ των κέντρων μάζας τους και G μια σταθερά.

 

 

Εάν λοιπόν εγώ που ζυγίζω 70kg θέλω να δώ τι δύναμη μου ασκεί η γη (δηλαδή το βάρος μου) θα έλεγα :
W = mg = 70*10=700N (Προσοχή το βάρος δεν μετριέται σε κιλά)

 

ή θα χρησιμοποιούσα το νόμο της παγκόσμιας έλξης

 

F = W = G (μάζα γης * δικιά μου μάζα)/(Ακτίνα γής^2) = (6*10^-11)((6 * 10^24) *70)/(6000000^2)=685N δηλαδή περίπου το ίδιο με παραπάνω.

 

Ο υπολογισμός αυτός δικαιολογείται αν λάβουμε υπόψη μας ότι τα δύο σώματα που έλκονται είναι η γη και το σώμα μου και ότι η απόσταση του κέντρου μάζας της γης, δηλαδή του πυρήνα της από εμένα είναι ίση με την ακτίνα της γης.

 

Αντίστοιχα στη σελήνη θα έχω βάρος: F = W = G (μάζα σελήνης * δικιά μου μάζα)/(Ακτίνα σελίνης^2) = (6*10^-11)((7 * 10^22) *70)/(1700000^2)=113N

 

Για να καταλάβουμε πόσο είναι αυτό σε γήινα κιλά, μπορούμε να λάβουμε υπόψη την επιτάχυνση της βαρύτητας στη γη χρησιμοποιώντας στον τύπο w=mg -> m = w/g -> m=w/10=113/10 = 11,3kg. Από αυτό συμπεραίνουμε ξεκάθαρα ότι στο Φεγγάρι θα ήμασταν πολύ ελαφρύτεροι. Το ηθικό δίδαγμα  που θα μπορούσατε να κρατήσετε είναι ότι το βάρος όπως το καταλαβαίνουμε στη γη είναι πάρα πολύ σχετικό μέγεθος και για αυτό όταν ζυγιζόμαστε πρέπει να μιλάμε πιο σωστά για μάζα και όχι για βάρος.

 

Και μια βοήθεια  !

 

Πολλαπλασιάστε τους παρακάτω αριθμούς με τη μάζα σας για να δείτε πόσα κιλά θα αισθάνόσασταν ότι ζυγίζετε αν ζούσατε σε άλλους πλανήτες ή αστέρια.

 

Σελήνη x 0.16

 

Δίας x 2.4

 

Άρης x0.37

 

Αφροδίτη x0.88

 

Ερμής x0.37

 

Ήλιος x27.4

 

Ήλιος μας όταν πεθάνει x129 033 94

 

Μαύρη τρύπα x 4.687*10^34

 

Αφήστε το σχόλιο σας ! Εσείς πόσο ζυγίζετε και που;

 

Γιατι στο κενο ολα τα σωματα πεφτουν συγχρονως;

Μια κλασική ερώτηση που πολλοί κάνουν λάθος….  Ενας ελέφαντας ή ένα μυρμίγκι θα πέσουν πιο γρήγορα κάνοντας άλμα από μια πολυκατοικία;  Η απάντηση φυσικά είναι ότι θα πέσουν ταυτόχρονα αφού έχουν την ίδια επιτάχυνση δηλ. την επιτάχυνση της βαρύτητας g. Μάλιστα ο τύπος που δίνει την κινηση τους είναι x=g*t^2/2 και όπως βλέπουμε εξαρτάται μόνο από το χρόνο της πτώσης και την επιτάχυνση της βαρύτητας.

 

Γιατί οι τροχιές των πλανητών είναι ελλειπτικές;

orbits Από τη στιγμή που η μόνη δύναμη που επηρεάζει ουσιαστικά τις τροχιές των πλανητών είναι η βαρυτική έλξη από τον ήλιο (παίζει το ρόλο της κεντρομόλου) αυτό που θα περιμέναμε είναι να ακολουθούν κυκλικές τροχιές, αφού αυτό είναι που συναντάμε συνήθως ως λύση στα προβλήματα φυσικής. Όμως, στην πραγματικότητα η κυκλική τροχιά είναι πολύ δύσκολο να επιτευχθεί και δεν συναντάται σχεδόν πουθενά στη φύση. (more…)

 

Γιατί τα αεροπλάνα πετάνε;

Πως πετάνε τα αεροπλάνα; Ένα διαφορετικό post από όλα τα άλλα ελεφρώς διαδραστικό….

(more…)

 

Γιατί πιστεύουμε ότι υπάρχει η λεγόμενη “σκοτεινή ύλη”;

universeΠολλοί από εσάς ίσως έχετε ακούσει ότι οι επιστήμονες πιστεύουν ότι η ύλη που βλέπουμε γύρω μας και αυτή που έχει παρατηρηθεί στο σύμπαν είναι μόνο 20% της συνολικής ύλης που υπάρχει, το υπόλοιπο 80% είναι σκοτεινή ύλη. Αν συνυπολογίσουμε και τη σκοτεινή ενέργεια που υπάρχει στο σύμπαν τότε τα ποσοστά είναι: 70% σκοτεινή ενέργεια, 25% σκοτεινή ύλη και μόλις 5% η γνωστή μας ύλη. Αλλά η έννοια της σκοτεινής ενέργειας είναι αρκετά πολύπλοκη και δεν θα την αναλύσουμε (τουλάχιστον σε αυτό το άρθρο).

Η σκοτεινή ύλη, όπως λέει και το όνομά της, είναι ύλη που δεν μπορούμε να δούμε. Και για αυτό το λόγο είναι άγνωστη σε εμάς. Υπάρχουν θεωρίες για το από τι αποτελείται, αλλά, αφού δεν έχει παρατηρηθεί, δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι. Γιατί, λοιπόν, πιστεύουμε ότι υπάρχει αυτή η σκοτεινή ύλη αφού δεν μπορούμε να τη δούμε; Και ίσως ακόμη πιο περίεργο είναι το μεγάλο της ποσοστό, γιατί λοιπόν; (more…)

 

Γιατί γύρω από μερικούς γαλαξίες παρατηρείται ένα δακτυλίδι φωτός;

Einstein ringΌπως μπορείτε να δείτε στην φωτογραφία δίπλα, γύρω από τον γαλαξία, που φαίνεται στο κέντρο, υπάρχει ένα φωτεινό δακτυλίδι. Το συγκεκριμένο δακτυλίδι μπορεί να μην είναι τέλειο, η μια πλευρά είναι πιο φωτεινή από την άλλη, αλλά δακτυλίδια που είναι ομοιόμορφα είναι πολύ σπάνια (ο λόγος θα γίνει κατανοητός μόλις αναλύσουμε λίγο το φαινόμενο). Την ύπαρξη τέτοιων δακτυλιδιών την είχε προβλέψει ο Einstein στην γενική θεωρεία της σχετικότητας (η οποία σχετίζεται με τη βαρύτητα). Για αυτό το λόγο το φαινόμενο έχει πάρει το όνομα “δακτυλίδι του Einstein”.

Μία από τις προβλέψεις της γενικής θεωρίας της σχετικότητας ήταν ότι η βαρύτητα μπορεί να επηρεάσει την πορεία του φωτός, ακόμη κι αν τα φωτόνια έχουν μηδενική μάζα ηρεμίας. Και αυτό το φαινόμενο επιβεβαιώθηκε παρατηρώντας ένα άστρο κατά τη διάρκεια μιας έκθλιψης ηλίου. (more…)

 

Γιατί η Γη δεν είναι κοίλη;

hollow_earth Πριν από καιρό ένας φίλος μου, μου έκανε αυτή την ερώτηση (για την ακρίβεια “Η Γη θα μπορούσε να είναι κοίλη;”). Είχε ακούσει αυτή την θεωρία από ένα γνωστό συμπολίτη μας στην τηλεόραση. Μάλιστα, μου είπε ότι είδε και φωτογραφίες που αποδεικνύουν αυτή τη θεωρία. Η ερώτηση θα μπορούσε να απαντηθεί από ένα παλιότερο post μας, αλλά αφού αυτή είναι μια αρκετά διαδεδομένη θεωρία, με τη βοήθεια της τηλεόρασης, πιστεύω ότι αξίζει να την αναλύσω λίγο παραπάνω.

Αρχικά, ένα απλό επιχείρημα είναι ότι αν η Γη ήταν κούφια θα είχε πολύ μικρότερη μάζα. (more…)

 

Γιατί δεν βουλιάζουν τα πλοία αφού είναι μεταλλικά;

kriti_IΤο κείμενο είναι ήδη αρκετά μεγάλο και λόγω αυτού ορισμένα σημεία δεν τα έχω εξηγήσει στο βαθμό που πιστεύω ότι θα έπρεπε, για να μην γίνει πολύ κουραστικό. Περιμένω απορίες σας στα σχόλια, σε ότι δεν καταλαβαίνεται, για να τα εξηγήσω περεταίρω.

Η εμπειρία μας, μας λέει ότι αν ρίξουμε ένα μεταλλικό αντικείμενο στο νερό αυτό θα βουλιάξει, τι κρατάει, λοιπόν, τα πλοία στην επιφάνεια της θάλασσας;

(more…)

 

Γιατί στα βουνά κατά καιρούς παρατηρούνται χιονοστιβάδες;

Χιονοστοιβάδα

Αρχικά, σημασία έχει ότι οι χιονοστιβάδες παρατηρούνται σε μέρη όπου τα χιόνια είναι μόνιμα. Αυτό σημαίνει ότι το χιόνι χωρίζεται σε στρώματα. Χαμηλά είναι το “παλιό” χιόνι και ψηλά το “νέο”, κάθε χρόνο προστίθεται ένα νέο στρώμα χιονιού. Οι χιονοστιβάδες συμβαίνουν όταν τα “χαμηλά” στρώματα του χιονιού δεν μπορούν να συγκρατήσουν τα “ψηλά”.

(more…)

 

Γιατί το νερό σχηματίζει σταγόνες;

water_drop_causing_a_rippleΥπεύθυνες για το σχηματισμό σταγόνων είναι οι διαμοριακές δυνάμεις. Στην περίπτωση του νερού οι διαμοριακές δυνάμεις είναι οι λεγόμενοι δεσμοί υδρογόνου, τους οποίους θα αναλύσουμε στο τέλος του post, για όποιον ενδιαφέρεται.

Για την ώρα ας δεχτούμε ότι υπάρχουν για να συνεχίσουμε. Λόγω των δεσμών υδρογόνου τα μόρια του νερού έλκονται μεταξύ τους. Σκεφτείτε, λοιπόν, τα μόρια του νερού ενωμένα μεταξύ τους με λαστιχάκια. Αν τα αφήσουμε ελεύθερα, όπως είπαμε και στην περίπτωση των πλανητών, αυτά θα σχηματίσουν μια σφαίρα.

Γιατί, όμως, σχηματίζουν σταγόνες και όχι σφαίρες; Επειδή βρίσκονται στο πεδίο βαρύτητας της Γης. Η βαρύτητα τις έλκει προς τα κάτω, επιμηκύνοντας τες προς αυτή την κατεύθυνση. Έτσι παίρνουν το σχήμα της σταγόνας. (more…)

 

Επόμενη Σελίδα