Γνωμικά για Δημόκριτος
1) Όποιος νικιέται από τα χρήματα είναι αδύνατο να γίνει ποτέ δίκαιος.
2) Όποιος προσπαθεί να νουθετήσει εκείνον ο οποίος νομίζει ότι έχει νου ματαιοπονεί.
3) Οι ανόητοι συνετίζονται με τις δυστυχίες.
4) Ούτε τέχνη, ούτε σοφία είναι εφικτή για κάποιον αν δεν την διδαχτεί.
5) Οι ηδονές την στιγμή που δεν πρέπει, γεννούν στενοχώριες.
6) Οι έντονες “επιθυμίες” ενός συγκεκριμένου πράγματος κάνουν την ψυχή τυφλή ως προς τα υπόλοιπα.
7) Αιτία των λαθών είναι ότι αγνοούμε το καλύτερο.
8) Το να λες τα πάντα και να μη θέλεις να ακούς τίποτα είναι πλεονεξία.
9) Όποιος φθονεί προκαλεί θλίψη στον εαυτό του σαν να τον εχθρεύεται.
10) Οι μικρές ευεργεσίες την κατάλληλη στιγμή είναι τεράστιες για εκείνους που τις δέχονται.
11) Στα πάντα το ωραίο είναι το μέτριο, δεν θεωρώ όμως σωστή ούτε την υπερβολή ούτε την έλλειψη.
12) Όσοι επαινούν τους ανόητους τους βλάπτουν πολύ.
13) Οι άνθρωποι δημιούργησαν νοητική εικόνα τις τύχης για να δικαιολογήσουν την δίκη τους ακρισία.
14) Το ψάρι που μοιράζεσαι με τον άλλο, δεν έχει κόκκαλα.
15) Η ζωή χωρίς αρετή, φρόνηση και σωφροσύνη δεν είναι κακή ζωή αλλά θάνατος που διαρκεί πολύ.
16) Η παιδεία είναι στολίδι για τους ευτυχισμένους και καταφύγιο για τους δυστυχισμένους.
17) Όταν ένα ζώο χρειάζεται κάτι, ξέρει πόση είναι η ανάγκη του, ενώ, όταν χρειάζεται ένας άνθρωπος, δεν ξέρει.
18) Οι ανόητοι επιθυμούν την μακροβιότητα, αν και η μακροβιότητα δεν τους ευχαριστεί.
19) Οι άνθρωποι προσπαθώντας να αποφύγουν τον θάνατο, τον επιδιώκουν.
20) Η αυτάρκεια ουδέποτε γίνετε τροφή μικρής νύχτας.
21) Η σωφροσύνη αυξάνει τα ευχάριστα και μεγαλώνει την απόλαυση.
22) Η ανδρεία κάνει τις συμφορές μικρότερες.
23) Η επιθυμία για χρήματα, αν δεν περιοριστεί από την ικανοποίηση της, είναι πολύ χειρότερη από την εσχάτη φτώχεια, γιατί οι μεγαλύτερες επιθυμίες δημιουργούν μεγαλύτερες ανάγκες.
24) Η συγκέντρωση πολλών χρημάτων για τα παιδιά είναι πρόφαση φιλαργυρίας, η οποία ασκεί έλεγχο στον δικό τις χαρακτήρα.
25) Όσα χρειάζεται το σώμα, μπορούν να τα έχουν όλοι εύκολα χωρίς κόπο και ταλαιπωρία. όσα όμως απαιτούν κόπο και ταλαιπωρία και προκαλούν στεναχώρια στην ζωή αυτά δεν τα επιθυμεί το σώμα αλλά η άσχημα συγκροτημένη γνώση.
26) Η επιθυμία για το περισσότερο καταστρέφει και αυτό που έχουμε.
27) Οι φιλάργυροι έχουν την μοίρα τις μέλισσας, δουλεύοντας σαν να πρόκειται να ζήσουν για πάντα.
28) Ζωή χωρίς γιορτές είναι μακρύς δρόμος χωρίς πανδοχεία.
29) Σωστή κρίση διαθέτει αυτός που δεν λυπάται για όσα δεν έχει αλλά χαίρεται όσα έχει.
30) Ο σοφός άνδρας μπορεί να πάει σε κάθε τόπο, γιατί πατρίδα τις ενάρετης ψυχής είναι όλος ο κόσμος.
31) Η πείνα στο δημοκρατικό (με την αρχαία μορφή, δηλαδή λαοκρατικό) πολίτευμα είναι τόσο προτιμότερη από τι λεγόμενη ευδαιμονία των δυναστικών πολιτευμάτων όσο η ελευθερία από τι δουλεία.
32) Η πόλη που διοικείται σωστά (δημοκρατικά με την αρχαία μορφή) είναι η μεγαλύτερη προστασία και σε αυτή έγκειται τον παν.
33) Οι άνθρωποι θυμούνται περισσότερο τις κακές πράξεις παρά τις καλές.
34) Τα λίγα λόγια είναι στολισμός για την γυναίκα, ενώ ωραία είναι και η λιτότητα του στολισμού.
35) Η φτώχεια και ο πλούτος είναι ονόματα που σημαίνουν την ανάγκη και τον χορτασμό. Δεν είναι πλούσιος αυτός που έχει ανάγκες ούτε φτωχός αυτός που δεν έχει.
36) Οι μικρές επιθυμίες (ολιγάρκεια) κάνουν την φτώχεια ισοδύναμη με τον πλούτο.
37) Ευτυχισμένος είναι όποιος αισθάνεται γαλήνη με τα λίγα χρήματα, ενώ δυστυχισμένος είναι όποιος δεν ευχαριστιέται ούτε με τα πολλά.
38) Πρέπει με κάθε τρόπο να σκοτώνει κανείς κάθε τι που παραβιάζει την δικαιοσύνη και τη βλάπτει. Και όποιος εφαρμόζει αυτή την αρχή θα έχει σε κάθε καθεστώς μεγαλύτερο μερίδιο στην ευτυχία, στη δικαιοσύνη, στο θάρρος και στην περιουσία.
39) Όσα στραβά υπάρχουν σ\' εμάς τα δημιούργησε η ανισότητα.
40) Όσα έχουν την κατάλληλη -ταξη είναι έργο τις ισότητας.
41) Η ισότητα κυριολεκτικά αποτελεί τον κόσμο σε κάθε τι που υπάρχει, ενώ στα κράτη είναι βάθρο του πιο δικαίου και καλύτερου καθεστώτος, της δημοκρατίας (αρχαίας μορφής, δηλαδή λαοκρατία).
42) Η ισότητα επίσης δημιουργεί την υγεία τους σώματος και την καλοκαγαθία τις ψυχής.
43) Γιατί πραγματικά η ανισότητα ανέκαθεν ήταν και είναι πηγή ασθενειών και κακών.
44) Καλό δεν είναι να μην κάνεις κακό αλλά να μη θέλεις να το κάνεις.
45) Ο χειρότερος τρόπος για την ανατροφή των νέων είναι το να τους δίνονται όλες οι ευκολίες. Γιατί η ευκολία γεννά τις ηδονές και από αυτές προέρχεται κάθε κακοήθεια.
46) Όλα αυτά που υπάρχουν στον κόσμο είναι τα φρούτα της ευκαιρίας και της ανάγκης.
47) Η ευτυχία δεν κατοικεί στις κατοχές, ούτε και στο χρυσό, η ευτυχία βρίσκεται στην ψυχή.
48) Η ελπίδα του άρρωστου κέρδους είναι η αρχή της απώλειας.
49) Θα προτιμούσα να ανακαλύψω μια πραγματική αιτία παρά να κερδίσω το βασίλειο της Περσίας.
50) Αν υποφέρεις από αδικία, παρηγορήσου, η πραγματική δυστυχία είναι στο να την κάνεις.
51) Να ζεις χωρίς να κάνεις θόρυβο.
52) Η συνεχής αναβλητικότητα γίνεται αιτία να μη γίνονται οι πράξεις.
53) Η σωματική δύναμη και η ωραιότητα είναι αγαθά της νεότητας, η σωφροσύνη δε είναι άνθος του γήρατος.
54) Η σύμπτωση γνωμών και σκέψεων δημιουργεί φιλία.
55) Είναι καλύτερο να καταστρέφεις τα λάθη σου παρά αυτά των άλλων.
56) Είναι θεϊκό πάντα να σκέφτεσαι πάνω σε κάτι όμορφο και πάνω σε κάτι νέο.
57) Οι άνθρωποι θα έπρεπε να προσπαθήσουν να σκέφτονται πολύ και να ξέρουν λίγα.
58) Δεν υπάρχει τίποτα εκτός από άτομα και κενό, όλα τα άλλα είναι γνώμες.
59) Η ανατροφή των παιδιών είναι ένα αβέβαιο πράγμα, η επιτυχία επιτυγχάνεται μόνο μετά από μια ζωή μάχης και ανησυχίας.
